Lesotho

Help de hoogste wijngaard van Afrika

In Lesotho, het koninkrijk middenin Zuid-Afrika, liggen de hoogste wijngaarden van het Afrikaanse continent. Ze zijn geplant en onderhouden door de familie Thamae, die daar als eerste en enige wijnmakerij in Lesotho wijn maken. Met succes, want hun Sani-wijn wordt door internationale kenners geprezen en geroemd. En dat terwijl ze door ontbrekende middelen en mogelijkheden erg creatief en houtje-touwtje werken! Ze willen het een stuk professioneler gaan aanpakken en zoeken daarvoor mede-investeerders. Wie wil de hoogste wijngaard van Afrika helpen?

Kwaliteit van Sani
De wijn wordt gemaakt door de broers Kananelo en Mothiba Thamae en hun vader Phatela Thamae. De mannen hebben al jaren ervaring in het verbouwen van fruit, zoals appels, perzikken, pruimen en peren. Geen wonder dat ze de druiven tot in de puntjes verzorgen. Ze verbouwen voornamelijk Chenin Blanc, het beroemde witte druivenras.

Sani is de naam die de broers Thamae hebben gekozen voor hun wijnhuis. Sani is een beroemde bergpas, die je met een 4×4 moet oversteken om van Lesotho in Zuid-Afrika te komen. Op de top van de pas heb je een spectaculair uitzicht én de hoogste bar van Afrika! Het beeld op het etiket is opgebouwd rondom de twee beroemde symbolen van Lesotho: een Basotho-hoed en diamantjes.

De wijn is geproefd door de beroemde Engelse wijnschrijver Jancis Robinson. Zij beschreef de Sani Chenin Blanc als volgt:
“Smart gold figuring on the bottle and wax capsule. Very slightly heavy, sweet fruit with a touch of honey on the nose but if I were in Lesotho I would regard this as manna from heaven. Very competently made”.

Sani maakt – op zeer bescheiden schaal – ook een rode wijn van pinotage, die door Zuid-Afrikaanse wijnkenners wordt beschreven als ‘flipping good’.

Investeren in wijnmaak apparatuur
De familie Thamae wil investeren om professioneler wijn te maken. Ze zijn erg creatief, het lukt ze nu om bijna zonder enig wijnmaak apparatuur wijn te maken. Hoe dat gaat?

Kananelo, Mothiba en Phatela werken zonder de moderne technieken waar elke wijnmaker tegenwoordig op kan vertrouwen. In een simpel gebouwtje (vroeger een aarden hut oftewel een rondavel) zonder elektriciteit is het koelen van het vergistende druivensap elk jaar weer een uitdaging. Idealiter komt dat bij het maken van witte wijn niet boven de 18 graden uit, maar in een warm land, zonder koeling, is dat een hele toer. Ze leggen het vat met vergistend sap nu in een grote kuip, waar ze ijsblokken aan toevoegen om de temperatuur omlaag te brengen.

Ook het racken (oversteken) van de wijn, om het te scheiden van het depot, is elk jaar een uitdaging. De vaten worden op een houten verhoging gezet, zodat de wijn uit het vat in kleinere containers kan stromen. De vaten worden schoongemaakt en dan kan de heldere wijn er weer in terug. Dat kost veel tijd en er komt veel zuurstof bij de wijn, wat ze eigenlijk zoveel mogelijk willen voorkomen.

Voor het bottelen versturen Eric en Mariëtte (van het wijnhuis Groot Parys in Zuid-Afrika) jaarlijks de flessen vanuit Paarl naar Lesotho. De kurken, wax en een handpersje om de kurken in de fles te drukken, nemen Eric en Mariëtte daarna zelf mee in de auto. De flessen worden handmatig gevuld, gekurkt en voorzien van een waslaagje.

Tijd voor een volgende stap. Door een investering in wijnmaak apparatuur, bijvoorbeeld een schone droge wijnmaak ruimte, drie fasen elektriciteit, netten, RVS tanks, kneuzer/ontsteler, botteling, filter, pomp, lift, pijpen en vaten, wordt de wijn van Phatela, Kananelo en Mothiba alleen maar beter. Ze verdienen een kans om hun harde werk en hun talent nog beter tot z’n recht te laten komen. Wilt u bijdragen aan de wijn uit de hoogste wijngaard van Afrika?

Verhaal van Eric en Mariëtte
Ruim tien jaar terug waren we met een goede vriend op vakantie in Lesotho. Een ongelooflijk mooi land, op ruim 1.100 kilometer van Paarl (Zuid-Afrika), dat in zijn geheel boven de 1500 meter ligt. Logisch dan ook dat het vaak The Mountain Kingdom in the Sky wordt genoemd.

Op een goed moment zagen we aan de linkerkant van de weg wat fruitbomen en één rijtje druivenranken waar een lokale boer aan het werk was. Druiven, daar stop je natuurlijk voor. Uitgestapt, kennis gemaakt met Phatela Thamae, vader van Mothiba en Kananelo. Het rijtje van honderd druivenranken was een paar jaar ervoor gedoneerd door een internationale NGO, zonder informatie hoe druiven te verbouwen. Uitgelegd aan Phatela hoe er gesnoeid moest worden en daarna reden we door.

Na een paar dagen op de terugweg wipten we nog even langs om te zien hoe de snoei was verlopen. Zonder al te hoge verwachtingen, eerlijk gezegd. Maar wat bleek; het rijtje druivenranken was PERFECT gesnoeid. Verder gepraat met Phatela en dat gesprek was zo inspirerend dat we besloten om grondmonsters mee terug te nemen naar Paarl . Die wilden we daar laten onderzoeken. We deden de belofte, dat als de grond goed was voor de verbouw van druiven, we de volgende winter zouden terugkomen om druivenstokken te planten. Grondmonsters getest en jawel: bingo! Geschikte grond voor de verbouw van druiven.

Wat er werd geplant was niet zo moeilijk, Chenin Blanc natuurlijk, de druif waar we verliefd op zijn geworden op Groot Parys. De afgelopen tien jaar zijn er met ons oude bakkie jaarlijks zo’n 500 stokken vanuit Paarl de grens over gesmokkeld (om ellenlange procedures te voorkomen) naar het op bijna 1900 meter gelegen hoogte wijngaardje in Lesotho, de hoogste wijngaard van het continent Afrika.

Stapje voor stapje hebben we door de jaren heen kennis overgedragen over de verbouw van druiven. Moeilijk was dit niet, want de familie Thamae eat, drinks and sleeps namelijk alles wat met fruitteelt te maken heeft. Het kostte wel tijd, veel tijd, want de Basotho-mensen houden van discussiëren. Beslissingen worden met consensus genomen en lokale dorpsoudsten moesten erbij worden betrokken. Een prachtige ervaring, waar we zelf veel van hebben geleerd.

Elk jaar gaan we zo gemiddeld drie keer een kleine week naar Lesotho. In de plant/snoei periode, tijdens het ‘suieren’ (scheuten wegnemen) en natuurlijk rondom de oogst. In 2014 hebben we ook een beetje Pinotage geplant.

In 2014 werd er voor het eerst wijn gemaakt in Lesotho, een Chenin Blanc. Letterlijk in een rondavel, een aarden hut, met een – wederom illegaal – getransporteerd vat, handpers, zeef, slangen en andere toebehoren uit Paarl. De geoogste druiven gingen in de handpers die op een oude vrachtauto stond én tsjoep, daar ging het sap free flow in het vat dat reeds schoon in de rondavel stond.

Zo doet de familie Thamae dit dus al vijf jaar, en dat is echt een uitdaging. Het is tijd voor de volgende stap. De wijn is goed, de vooruitzichten zijn nog beter en als ze gebruik kunnen maken van wat elementaire wijnmakers spullen, kunnen ze nog beter laten zien wat de wijn uit de hoogste wijngaard van Afrika allemaal in zich heeft.

Donaties kan via Eric Verhaak per mail verhaak.eric@gmail.com en het staat je vrij een bedrag naar keuze over te maken naar NL29 INGB 0003 9700 96 t.n.v. E. Verhaak.
Op aanvraag kan je een kostenoverzicht krijgen van de investeringen die gedaan gaan worden. Al het geld wat gaat naar dit project, daar staan Eric, Mariëtte en Udo garant voor.

 

Update begin maart 2020: de bouw van de nieuwe rondavel is bijna afgerond, in juli komt het strodak er nog op. De elektriciteit is aangelegd en de waterput geslagen. Er zijn 6 vaten en er is voldoende geld opgehaald voor nog 6 vaten.

Update 21 maart 2020
Dankzij de gulle giften van Vinologen van de Wijnacademie kunnen er flink wat spullen gekocht worden van de boodschappenlijst:
A: Een mix van 6 3th fill vaten: 300, 225, 110 en 55 ltr.
B: 3 blue plastic bins voor schil fermentatie.
C: materials om een barrel hot steamer for cleaning te maken.
D: 1000 ltr stainless steel tank om over te pompen cq verschillende barrels te blenden.
E: Day to day kelder items zoals emmers, scheppen etc.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *